Geschiedenis


Een luchtfoto uit 1985, de plaats van de toekomstige wijk Zielhorst

De bouw van de wijk


Op de luchtfoto's is te zien hoe het gebied eruit zag voordat de wijk Zielhorst werd gebouwd.

Toelichting op de bovenste foto:

Aan de onderzijde loopt de spoorlijn naar Amersfoort, komende rechts vanuit Zwolle. Volg de bochtige weg, dit is de Schothorsterlaan, vanuit de linkerhoek en je komt bij de huidige Jazz-gedeelte van de wijk Schothorst. Aan de bovenkant van de foto ligt Hoogland. Bij het gele vlak rechts staat nu het Russisch paleisje. Al de groene en beboste velden van toen zijn inmiddels bebouwd, waardoor veel boerderijen zijn verdwenen!





Een detail van de luchtfoto met daarop het Inloophuis

Toelichting op de onderste foto:

De woning aan de linkerkant is het inloophuis. De andere bebouwing op de foto bestaat niet meer.








Terug naar boven


De eerste bewoners van onze wijk


Na de opgraving (1992-1993) heeft een vroegere bewoner van boerderij Groot-Emiclaer, G.Hilhorst, uitgebreid archiefonderzoek naar Emiclaer gedaan. Hiermee kan hij aantonen dat huize Emiclaer, het Rijksmonument, inderdaad niet eerder bewoond was dan de 17de eeuw. De eerste bewoners, de familie Foeyt, hebben hier tussen 1640 en 1650 een huis, een buitenplaats, laten bouwen, welke datum goed overeen komt met de archeologische bevindingen.

De naamgeving


De wijk Zielhorst dankt haar naam aan een Hooglandse boerderij uit de middeleeuwen. De naam is opgebouwd uit de Middelnederlandse woorden ‘sijl/zijl/siele’ en ‘horst’. Sijl is een sluis of waterlozing en een horst is een hoogte in een drassige omgeving.

Bodemvondsten:


Het gebied ten noorden van de historische stadskern van Amersfoort werd in de prehistorie tamelijk druk bewoond. De meeste en oudste bodemvondsten zijn gevonden in Zielhorst, tussen de Schothorsterlaan en de Laan naar Emiclaer. Uit de Midden-Steentijd (9.000-4.500 v.C.) zijn vuurstenen gebruiksvoorwerpen als zeer kleine mesjes en boortjes gevonden, maar ook kuilen waarin vuur is van huizen en begraafplaatsen aangetroffen, uit de Romeinse tijd een terra sigillata kom (ca. 200 n. C.).

Aardewerkresten van middeleeuwse oorsprong zijn gevonden bij boerderij De Oude Hoef, waar nu sporthal Zielhorst staat. Tot op heden is dit de enige plek binnen de gemeente Amersfoort waar bewijzen voor bewoning in de achtste en negende eeuw gelokaliseerd zijn.


Terug naar boven


Overzichtskaart Nederlandse gronden 800 na Christus

Nederland 900 jaar na Chr.


Op de "Veluwe" zijn in een groot dekzandgebied stuwwallen zichtbaar. Tevens ziet men hoe verschillende beken zich verenigen tot de huidige Eem, die naar de voormalige Zuiderzee stroomt.
(Bron: www.amersfoort.nl/archeologie).

Malenhoeve Zielhorst


Vanaf ongeveer het jaar 800 vestigden kolonisten zich op de hooggelegen zandgronden van het ‘Hogeland’. Het grondgebied van de wijk Zielhorst hoorde bij het gerecht (te vergelijken met de tegenwoordige gemeente) Emiclaer. De boeren die het land bewoonden en ontgonnen, werkten samen met andere boeren uit de omgeving in een zogenaamd maalschap. Een dergelijk genootschap had als doel om gemeenschappelijke gronden te gebruiken volgens bepaalde afspraken.

Ontginningen


De ontginningen zijn reeds gestart in de 10e en 11e eeuw in de vorm van Strookverkavelingen. De voornaamste ontginningen dateren uit de 12e eeuw en toen onstonden : Duist, Langerijst, Calveen en waarschijnlijk ook Nieuwland. Ook boerderij Zielhorst was een zogenaamde malenhoeve. De boerderijen van de maalschap bezaten kavels op de woeste veengronden, daar waar Hooglanderveen en Vathorst te vinden zijn. Tot 1842 stond bij de boerderij Zielhorst ook een herenhuis. Deze lag tegen de knik in de Albert Schweitzersingel, ter hoogte van de Zielhorsterlaan. In 1985 is de hoeve gesloopt om plaats te maken voor het ouderencentrum Over Seldert 2 (de polder Overzeldert ligt overigens in Hoogland-West).

Nieuwbouwwijk


Het gebied van de wijk Zielhorst behoorde tot 1974 bij de gemeente Hoogland, die in dat jaar werd opgeheven. Als tweede nieuwbouwwijk van Amersfoort-Noord na de wijk Schothorst, is Zielhorst voor het merendeel gebouwd tussen 1987 en 1991. Er werd gestreefd naar een nieuw architectonisch beeld. Om de vreselijke saaiheid van de woonwijken uit de jaren zestig en zeventig te overwinnen bereidden gemeente en een aantal bedrijven in 1988 samen het ‘etalageproject’ voor. Zeven maquettes van modelvilla’s moesten de juiste kopers trekken.

Verkaveling


Een terrein werd verkaveld en de eigenaar van de nieuwe bouwgrond kon een architect kiezen uit een lijst die de initiatiefnemers hadden opgesteld. Men begon met de zogenaamde vlinderbuurt. De wijk Zielhorst bestaat daarnaast uit de muziekinstrumentenbuurt, de theologen/filosofenbuurt en de architectenbuurt. Dit komt tot uiting in de straatnamen van deze buurten. Door haar ligging aan de rand van park Schothorst en aan de vijver tussen Kattenbroek en Zielhorst heeft de wijk een groen karakter. Bovendien zijn veel voorzieningen binnen handbereik, zoals NS-station Schothorst, winkelcentrum Emiclaer en sportpark Zielhorst.

Historische straatnamen


De Emiclaerse weg en de Laan naar Emiclaer herinneren ons aan de maalschap van Wede en Emiclaer (oorspronkelijke naam van de maalschap van Hoogland), het gerecht Emiclaer en de middeleeuwse boerderij met dezelfde naam. De Heideweg is de voormalige verbindingsweg met Hooglanderveen, ontstaan na het graven van de Malewetering.


Terug naar boven


Wijk Zielhorst nu


In de wijk staan vooral veel eengezinswoningen. Het eigenwoningbezit is 58% (in Amersfoort gemiddeld 48,2%, dus iets hoger). Zielhorst heeft, ondanks de nieuwe wijk Vathorst, toch veel aantrekkingskracht voor de bewoners van Amersfoort. Want 17% van de mensen uit de binnenstad van Amersfoort willen wel verhuizen naar Amersfoort-Noord.

Uit cijfers blijkt dat Zielhorst een welvarende wijk is. Het gemiddeld besteedbare inkomen bedraagt € 27.272. Landelijk ligt dit op € 25.045 en gemiddeld voor Amersfoort is dit een bedrag van € 25.003.

Een jonge wijk!


In Zielhorst woont veel jeugd, namelijk 27,3%, landelijk is dit 14,0%. Ook acht men de leefbaarheid gemiddeld goed: die geeft men het cijfer zeven (het Amersfoort's gemiddelde is een zes). Er is nog meer positiefs te noemen over de wijk. Er is betrekkelijk weinig criminaliteit, weinig overlast van jongeren en omwonenden. Ook zwerfvuil, graffiti en vernielingen komen minder vaak voor dan elders in Amersfoort. Het voorzieningsniveau van winkels, scholen en sportcentra is prima.

Toch blijft nog wat te wensen over. Zo noemen de "Zielhorstenaren", tijdens de Stadspeiling 2007 gevraagd naar hun problemen, vaak het gebrekkige onderhoud van openbaar groen, parkeeroverlast en verkeersveiligheid (met name de Albert Schweitzersingel). In beperkte mate klaagt men over hondenpoep, vervuiling van waterpartijen en sluipverkeer.

Al met al dus een positief verhaal over de wijk Zielhorst!


Terug naar boven